Ervaringen van Sita

(Vrijheidskwartier vervolg - roman...)

‘Waar hadden we het ook al weer over?’ zo probeert Sita het gesprek meteen om te buigen, om de valkuil van koetjes en kalfjes te vermijden. Ondertussen neemt ze het door de witte hoofddoek omlijnde gezicht van Fatima zorgvuldig in zich op. Wat gaat er achter die donkerbruine kijkers schuil?

Heel bewust laat Fatima het vruchtenvocht over haar tong glijden. Het is alsof ze wijn proeft. Dan reageert ze met: ‘Je was net begonnen over je eerste ervaringen met haptoyoga,’ gelijktijdig zet haar hand het glas neer.

Het voorhoofd van Sita laat horizontaal de vorm van een pas geploegde akker zien. ‘Oh ja ... Mijn vriendin Anja vertelde zulke fantastische verhalen over haar beleven van haptoyoga, dat het me niet meer los liet.’ Met haar handen versterkt ze de emotie. ‘Toen waren er bij ons alleen nog maar ongeklede lessen! Dat wasvoor mij de enige drempel, die me er van weerhield. Anders was ik de volgende les meteen met haar meegegaan...’

Fatima volgt met haar ogen de gebaren van Sita. Dan neemt ze nog een slok appelsap en zegt: ‘Ga verder Sita je maakt het spannend!’ Het verticale groefje in haar voorhoofd geeft aan dat ze popelt van ongeduld.

Sita nipt aan haar glas, voordat ze verder gaat met: ‘‘Nou een maand later zag ik Anja weer. En we hadden het nogmaals over haptoyoga. Ik moest dus met mijn angst voor mijn blote kont naar voren komen!’ Ze ziet de serveerster weer aankomen. Dat ze juist op dit moment wordt onderbroken zit haar dwars. Oude gène - gecombineerd met religieuze vooroordelen - komt weer boven. Mag het wel wat ze wil vertellen?

Zonder dat ze het bewust is, onderbreekt de serveerster het gesprek tussen Sita en Fatima op een cruciaal, verkeerd moment. ‘Dames mag ik even Uw aandacht?’ Ze maakt aanstalten twee grote kommen met soep op het tafeltje van Sita en Fatima te plaatsen.

Sita buigt iets naar achteren om de serveerster de ruimte te geven. ‘Dat ziet er goed uit; dank U wel,’ zegt Sita beleefd.

Uit voorzorg schuift Fatima haar stoel iets naar achteren. ‘Bedankt!’ Ze neemt bewust de moeite de serveerster aan te kijken. Het leven tussen twee culturen dwingt constant tot keuzes.

‘Eet smakelijk dames. Straks breng ik de hoofdschotel. En dan volgt er nog een vruchtentoetje.’ Vervolgens loopt de serveerster naar twee tafeltjes verder op.

‘Laten we dan maar beginnen,’ zegt Sita. Vervolgens pakt ze haar lepel op en gaat verder met; ‘Eet smakelijk Fatima.’

‘Eet smakelijk Sita,’ reageert Fatima. ‘Weet je dat dit de eerste keer is dat ik buiten de deur eet? Er is veel veranderd sinds ik ben gaan studeren.’ Ondertussen roert ze doelloos in de kom met soep, want de inhoud lijkt nog te heet.

‘Zeg Fatima, wat studeer je?’ vraagt Sita. Dan blaast ze op een ondermaats, gevulde lepel met soep, in de verwachting dat de soep afkoelt.

‘Fysiotherapie.’ Antwoord Fatima trots. Ondertussen blaast ook zij op een half gevulde lepel. ‘Ik ben er net mee begonnen.’ De lepel met de gekoelde soep vindt moeiteloos haar mond. ‘Ik wil de vrouwen van mijn cultuur helpen!’ Dan kiest haar lepel weer de soep om het ritueel van roeren te hervatten.

Sita neemt even de tijd om haar lepel met soep koel te blazen. Dan - als de soep haar mond reeds heeft verlaten - concludeert ze; ‘Dus je zit in het eerste jaar!’ Automatisch vult haar lepel zich weer met een bodempje soep. ‘Hoe bevalt het studeren?’

‘Kling, kling, kling, (...)’, zo roert Fatima nog steeds in haar soep. ‘Het is beslist pittiger als ik had gedacht; maar het gaat.’ Dan blaast ze weer op haar lepel. Kleine golven vormen in de lepel een miniatuur zee. ‘Nu terug naar ons kernonderwerp,’ zegt ze met resolute stem. ‘Jouw eerste ervaring met haptoyoga, want jij weet de spanning er in te houden!’ Gelijktijdig vormt zich een diepe verticale groef in haar voorhoofd. Dan verdwijnt de nu driekwart gevulde lepel in haar mond.

‘Ik weet niet wie deze roman regisseert,’ zegt Sita bedachtzaam: ‘Maar ik maak het niet bewust spannend!’ Horizontale groeven ontsieren haar voorhoofd. ‘Waar was ik gebleven? Oh ja; dus de volgende keer heeft Anja me uitgenodigd om mee te gaan naar de sauna. Zij zag dit als een drempel verlagende tussenvorm,’ reageert Sita.

‘En...’ zegt Fatima om Sita aan te zetten haar verhaal af te maken. Het verticale groefje in haar voorhoofd verdiept zich automatisch. Ze speelt ondertussen met haar lepel, hetgeen haar houding van ongeduld nog duidelijker illustreert.

Na een lepel soep gaat Sita verder met: ‘‘Ik kon voor het goede fatsoen niet meer weigeren. Dus ben ik toen, met de bibbers in mijn benen, die zaterdag gelijk met Anja meegegaan. En het viel allemaal zo mee! Ik had me druk gemaakt om niks. De daarop volgende haptoyoga-groepsles was dus ook geen probleem. In tegendeel, het gaf eerder een gevoel van bevrijding. Zo ging ik naast yoga vanzelf meedoen aan diverse nudistische en naturistische activiteiten en werd het blote gebeuren steeds meer deel van mijn levensfilosofie.’ De rimpels in haar voorhoofd hebben inmiddels ernstige vormen aangenomen. Ze stopt weer even met praten, want praten en eten combineert slecht.

‘Dus soms moet je gewoon in het diepe springen,’ concludeert Fatima met hoge zingende stem. Ondertussen gaat ook zij door met haar soep.

Na nog een lepel fronst Sita haar voorhoofd en antwoordt bedachtzaam met: ‘Dat hoeft niet altijd zo te zijn. Als je in het diepe springt zonder eerst te leren zwemmen dan verzuip je!’ ze kijkt Fatima aan. ‘Dit is een beetje flauw antwoord.’ De toon van haar lage stem zakt nog meer: ‘Als je ergens tegenaan hangt, moet je soms zo'n eerste stap gewoon zetten.’

Even is het stil; althans, zowel Sita als Fatima zwijgen. Fatima staart in het oneindige. Sita tracht het bewustzijn van Fatima te peilen door diep in die donkerbruine ogen te kijken... Verder klinkt er overal geroezemoes van stemmen, want het is nu echt druk in het restaurant. Er is bijna geen tafeltje meer vrij. De serveerster heeft inmiddels versterking gekregen van twee collega's. Of dat genoeg is, is de vraag, want ze lopen zich het vuur uit hun sloffen.

De twee luidsprekers die een vertrekkende trein aankondigen, komen nauwelijks boven het geroezemoes uit. Plotseling wordt het achtergrondgeluid nog aangevuld met het sissen van een binnenlopende trein.

Twee kinderen van een jaar of vijf - een jongen en een meisje - lopen eindeloos rond een groep tafeltjes. Ze zitten elkaar speels achterna, in een spel dat lijkt op tikkertje, waarvan de regels aan de beschouwer niet duidelijk zijn. Nieuwe gasten komen binnen met een kleuter in een buggy. Het kind begint meteen te huilen als de moeder het uit het wagentje tracht te tillen. Sita en Fatima trekken zich weinig aan van de drukte om hen heen. Nu de soep is afgekoeld lepelt Sita lekker door. Sita heeft haar soep al bijna op. Fatima eet veel rustiger. Ze neemt er de tijd voor.

Plotseling komt Fatima met: ‘Hoe weet je, dat een sprong in het diepe, een sprong voorwaarts is op jouw levensweg?’

Sita beseft dat dit zo'n vraag is die een kind kan stellen, maar waar zelfs tienduizend wijzen het antwoord op schuldig moeten blijven. Ze maakt met haar rechterhand een afwerend gebaar. Zodra ze dit beseft, trekt ze het weer in, door haar lippen te strelen. Dan steunt ze op haar elleboog. Haar voorhoofd is inmiddels verandert in iets dat lijkt op een vers geploegde akker. Na enig aarzelen reageert ze met: ‘Volg de weg van het hart... Maar nu scheep ik je weer af met een dooddoener. Laat ik eerst verder gaan met mijn eerste ervaring, met haptoyoga en daardoor het nudisme...’

‘Oké, ik luister,’ gaat Fatima met Sita mee.

‘Het vrije oefenen - zonder kleren - van haptoyoga beviel me dus. Ondertussen ging ik gewoon door met de traditionele lessen tussen het voelen en het niet voelen.’ Dan smeert Sita haar keel met een slok appelsap. Ze wil verder gaan met haar verhaal maar:

Met een lichte stemverheffing onderbreekt Fatima Sita ‘Ik snap niet wat je bedoelt’.