Overleg op hoog niveau

(Vrijheidskwartier vervolg - roman...)

Imam Hassan kijkt heel bewust Dick aan: ‘Laat die formaliteiten maar vallen. Het is prima als we elkaar met de voornaam aanspreken.’ De geestelijke wil niet dat cultuurverschillen het risico op misverstanden vergroten. De geestelijke heeft een imponerend uiterlijk, inclusief een tulbandpuntmuts en een lange witte baard. Zijn heldere, charismatige ogen dwingen respect af. Zijn mantel is van klassieke snit.

Nog steeds onder de indruk zegt Dick ‘Als ik Fatima goed heb begrepen gaat het over de nieuwe moskee.’

‘Ja, ik heb van haar begrepen, dat we misschien zaken kunnen doen,’ zegt imam Hassan. met gereserveerde stem.

Dick hoort Fatima in het keukentje van het kantoortje rommelen. Hij probeert de man met witte baard een ogenblik verder te pijlen. Dan zegt hij: ‘Wij hebben inderdaad nog een stuk grond liggen, dat het probleem zou kunnen oplossen, maar we moeten voorzichtig opereren, want er zijn politieke tegenkrachten.’

‘Wat bedoel je?’ vraagt imam Hassan.

‘Als ik de geruchten goed interpreteer, dan is het vorige plan vastgelopen door een zeker discriminerende element in de ambtenarij,’ zegt Dick.

‘Praten over moslims is in de media is als praten over het weer; dat sterkt die lui met vooroordelen. Je bevestigd dus mijn gevoel!’ zegt imam Hassan.

‘Helaas kun je het zo slecht hard maken,’ zegt Dick zorgelijk: “Wel raakt dit aan de wortels van de huidige spanningen. Maar nu wat anders: ‘Wat is een medelander in chador op het naaktstrand?’”

Slechts een fractie van een seconde is het stil. Dan zegt imam Hassan: “Die ken ik; ‘verbrand blondje’. Dat is dan natuurlijk een witte medelander.” legt hij gelijk uit.

Ondanks de ernst van de onderwerpen volgen er nog meer mopjes tussendoor. Zo tasten beide heren elkaar af, in een afwisseling van ernst en humor. Ze komen meer en meer op één lijn. Onvermijdelijk komen ze telkens terug op de huidige rellen; de kringloop in de discussie. Ondertussen brengt Fatima in trainingspak met hoofddoek de koffie binnen. Dick heeft haar ingeschakeld voor het protocol. Ze bedient, zoals ze dat als kind heeft geleerd. Zelfs heeft ze voor traditionele lekkernijen gezorgd. Ze schrikken weer op door sirenes. Een blik naar het raam laat zien, dat het nog steeds sneeuwt. Even denkt Fatima aan haar gasten, die nu genieten van de sauna. Je kunt wel vrij nemen, maar dit is een bijzondere omstandigheid.

‘Fatima, ik zou graag willen dat je er bij blijft zitten,’ zegt imam Hassan.

‘Ja, imam,’ zegt Fatima als ze aanschuift.

‘Even iets persoonlijks; Fatima, hoe was het om je zus Aisja weer te zien?’ vraagt imam Hassan.

‘Verrukkelijk:’ ze pinkt een traantje weg: ‘imam, het was echt fantastisch!’

‘Ik heb Aisja een duwtje gegeven toen ze voor de drempel stond,’ zegt imam Hassan hij gaat verder met: ‘mensen moeten hun eigen keuzes maken, maar soms blijven ze te lang hangen in hun twijfels.’

‘Imam hoe vindt het, dat sommige moslim ouders hun kinderen nu naar de naturistische school sturen?’ vraagt Dick als aanzet tot een zoektocht naar de mens achter amtsdrager.

‘Hoe ben je opgevoed Dick? Ik denk in een dorp waar, waar iedereen tegen de dominee opkeek! Dat mensen zich emanciperen is het probleem niet, zolang er maar onderling respect is. Aan de basis ven de kledingvoorschriften ligt het respect voor elkaar. Als dat respect er natuurlijk is, zoals dat in het nudisme wordt beleeft, is kleding niet nodig. De Profeet - zijn naam worde geheiligd - zou in deze tijd het zelfde beweren,’ antwoord imam Hassan.

‘Het was de pastoor, maar u heeft gelijk. Ik heb een heel proces meegemaakt,’ zegt Dick.

“Dick, omdat Fatima er bij zit weet je nu niet hoe je mij moet aanspreken. Dat ‘imam’ is ook weer niet erg hoor,” geeft imam Hassan nog even aan: ‘Maar nu terug naar ons thema. Zou je in de werkgroep voor de nieuwe Moskee willen gaan zitten?’

Dick neemt een slok en zet zijn koffiekop weer neer. Zo ontstaat er automatisch tijd om na te denken: ‘In principe wel; ik vind het wel belangrijk dat er dan meer niet moslims in plaats nemen,’ antwoordt Dick.

Plotseling schijnt de oranje ondergaande zon door een gat in de wolken tegen het behang aan de overkant van het raam. Alles in de het kantoor neem een zonnige kleur aan. Een teken? Het is alweer aan het eind van de middag. Soms glijdt de tijd onder je voeten door. Weldra gaat de zon onder. He zal vroeg donker worden. Fatima staat op om naar de ondergaande zon te kijken: ‘Kijk eens!’

Slechts een paar minuten is er een betoverende zonsondergang. Je ziet de gezichten opklaren. Dan sluiten de wolken zich en zet de schemering in. Om de stemming vast te houden steekt Fatima de kaarsen op tafel aan. Zelf kan ze zo genieten van die dansende vlammetjes. Ook gaan de koffiepot en de versnaperingen voor een tweede keer rond...

Zo'n vreemd avondje

Fatima heeft net de billen van haar zuster geheel met bodymilk ingesmeerd. Door het winterweer is de lucht wat aan de droge kant en dan kan de huid gaan jeuken: ‘Aisja, hoe was het in je blootje in de sneeuw?’ vraagt ze aan haar zus.

Aisja draait zich om buik en borsten te laten insmeren en antwoord: ‘Zusje, het was een unieke ervaring!’ Haar gezicht straalt: ‘Eerst heb ik er tegenop gezien, maar het eerste vlokje valt op je huid en je bent verkocht.’

‘Er was iets te veel wind’ merkt Sandra op: ’Maar verder hebben we genoten,’ voegt ze er aan toe.

Zo laat Aisja zich door Fatima van top tot teen insmeren en daarmee is de jeuk nagenoeg? verdwenen. Fatima is nog onder de indruk van het gesprek met de Imam Hassan. Er is een geheel andere indruk van de man ontstaan; een nog liberale kant. Ze is er nog niet klaar mee; het geeft verwarring. Fatima kan haar aandacht niet bij de masserende handelingen houden. Het gestrenge uiterlijk van de imam heeft haar altijd geboeid. Die eerste ontmoeting staat in haar geheugen gegrift. De man is veel liberaler als ze zich had kunnen voorstellen; te liberaal voor zijn roeping. Het feit verheugt haar aan de ene kant aan de andere kant ligt daar de pijn. Door de huidige verscherping van de tegenstellingen zal hij het moeilijk krijgen. Voor de droefheid haar kan overmannen, schudt ze die gedachten van zich af, want ze verwacht vanavond nog meer gasten. Het wordt spannend Frits zal langskomen. Komt hij er door? De onlusten zijn gelukkig niet zo heftig meer, maar alles is nog steeds onzeker. Hij moet maar blijven slapen heeft ze al bedacht. Stel je voor dat een plotselinge avondklok, haar inwijdingsfeest geheel in de war gooit, omdat de meeste gasten niet kunnen komen. Gelukkig heeft een aantal gasten er een vakantie aan vast geknoopt.

‘Fatima, moet ik ook voor Frits dekken?’ vraagt Sandra, die de voorbereidingen voor de avondmaaltijd treft.

Fatima schrikt op uit haar mijmeringen: ‘Ja, ja natuurlijk, hij komt zeker,’ ze tracht de twijfels in haar stem te verbergen, maar de tijd kruipt. Ze vermant zich; toch loopt ze onwillekeurig naar het raam. Ze snuift de geur van snert op. Ze kijkt; in het raam een zwakke weerspiegeling van Aisja, die op de bar nog even haar lijf losmaakt; grote sneeuwvlokken.

Dan gaat de bel. Is het Frits? Nee toch niet; het is imam Hassan. Hij heeft een jonge dame bij zich.

‘Dit is Dunya Lazrak; haar ouders willen haar naar het buitenland meenemen; opdat ze gestenigd kan worden, zodat de familie eer wordt gered. Ik weet zo gauw geen andere veilige plaats. Ze is zwanger; kan ze hier blijven?’

‘Maar natuurlijk imam!’ zegt Fatima het is er uit voor de tegenwerpingen in haar op kunnen komen. De grote beslissingen gebeuren gewoon: ‘Dunya als je het goed is noemen we je voor de veiligheid Daniëlle.’

‘Dat is goed,’ zegt Dunya bedeest.

De imam vertrekt haastig onder de dekmantel van de duisternis. Daniëlle blijft achter in een voor haar totaal vreemde omgeving. Dan gaat de telefoon. Frits belt af; er was geen doorkomen aan. Hij zal het vanavond of morgen opnieuw proberen. Fatima voelt de teleurstelling, maar er wacht nu een taak, dus kan ze er niet aan toegeven.

De maaltijd is simpel; voor de tweede maal snert. Het zachte licht van dansende kaarsvlammetjes geeft sfeer. Er wordt nagenoeg zwijgend gegeten. De lepels klingelen in de borden. Ze zitten allemaal vol vragen maar ze durven er niet mee te komen.

Buiten rammelt de wind weer met de ruiten. In de verte loeien sirenes en klinken knallen. Vanuit de binnenstraat klinkt het gejuich van de toeschouwers bij het beachvolleybal. Fatima laat haar gedachten wat zwalken. Ze kijkt naar Daniëlle. Zo gaat ze vanzelf terug naar de momenten dat ze voor zichzelf koos. Haar ouders hadden binnen hun traditie een liberale instelling. Zo kreeg ze in stapje meer vrijheid. Toch ging het mis.

Zo voelt Fatimae met Daniëlle mee. Haar familie zal alle blijf-van-mijn-lijf huizen in de gaten houden, om haar alsnog op het vliegtuig te zetten. Als ontvoering niet lukt is moord de enige oplossing; de familie-eer staat boven alles. Imam Hassan heeft gelijk de kans dat ze hier zoeken is klein, bovendien durven orthodoxen hier niet te komen. Ze weet dat de jonge dame hier relatief veilig is! Toch blijft het oppassen. Of het meisje zich veilig voelt is een heel andere vraag. Ze is nu naakt, hoewel niemand er op heeft aangedrongen. Is het niet meer dan gedwee aanpassen?

Al spoedig verdwijnt de drukkende stilte. De conversatie gaat over koetjes en kalfjes; blijft eerst aan de oppervlakte. Toch voelen de deelnemers zich gestaag vrijer, zodat ze meer van zichzelf geven. Dan als het over de sauna gaat komen ze echt los.

Zo wordt er lang getafeld. Bijna wordt het nieuws vergeten. Fatima zet het scherm aan. Beelden van de rellen; domme uitspraken van politici en journalisten, die het nieuws maken in plaats van verslaan. Fatima zet het scherm op maximale grote, zodat ze van de eettafel kunnen kijken. Het was iets te laat, waardoor ze eerste minuten hebben gemist. Het gaat over de rellen; een speciaal programma gecombineerd met een actualiteiten programma.

‘Geen gewoon nieuws dus,’ zegt Fatima met teleurstelling in haar hoge stem.

‘We kunnen het scherm weer uitzetten! Wat heb je aan tv-verslaving’ beweert Aisja.

Gelijktijdig verschijnen er beelden van ‘het Vrijheidkwartier’, Sandra zegt: ‘Wacht even! Dat is het zwembad hiervoor.’

‘Het zijn beelden uit een oude documentaire,’ geeft Fatima aan.

‘Geeft niet!’ zegt Sandra ik wil dit graag zien.

Zo blijven ze dus kijken. De over het nudisme worden afgewisseld met interviews van politici. Het verhaal gaat over de tegenstellingen in de maatschappij. Sommige partijen willen zelfs de vrijheid van onderwijs afschaffen. Er zijn felle debatten, waarbij ruig taalgebruik niet wordt geschuwd. Dan klinkt het muziekje van de bel. Dat muziekje hoort bij de deurbel aan de zijde van de verwarmde binnenstraat. Fatima doet boven open. Als ze de kamer weer binnen komt ligt er een glimlach op haar gezicht en haar ogen stralen.

‘Kijk dat is de sauna waar we vanmiddag geweest zijn!’ zegt Sandra overenthousiast. Echter aan de tuin kun je zien, dat de beelden in de zomer zijn gemaakt. Het zijn dus oude beelden. Dan komen er opnieuw politici aan het woord. Het zijn rechtse politici die beweren dat het nudisme moet worden verboden; links beweerd men het tegendeel. Het gaat hard tegen hard. Als afwisseling wordt de mening van zogenaamde deskundigen gevraagd. Je kunt duidelijk merken dat ze overhaast bij elkaar zijn geraapt. Men heeft ampel tijd gehad om een gefundeerde mening te vormen. Er wordt dus veel onzin uitgekraamd.

Dan komt er een man de kamer binnen. Fatima omhelst hem en zegt: ‘Frits wat heerlijk dat je er toch nog bent,’ ze drukt zich tegen hem aan: ’Hoe heb dat voor elkaar voor elkaar gekregen?’

‘Ik ben met een tv-ploeg meegereden. Een stevig netwerk heeft zo zijn voordelen...’

Bijna tv-ster

De overhaast geïmproviseerde tv-studio staat in de overdekt winkelstraat van ‘het Vrijheidskwartier’. Fatima moet nog even wennen aan de felle lichten. Dick heeft haar zojuist telefonisch gevraagd en nu zit ze er al. Ze schijnt iets te hebben met tv-optredens. Goed, die paar miljoen kijkers deren haar niet meer. Ze komt in het zelfde programma, waarna ze zojuist thuis heeft zit te kijken. Fatima vindt het wel leuk dat de presentatrice ook in haar blootje is; maakt alles gewoner. Ze beseft terdege dat ze hier zit om het nudisme te verkopen. Marianne zit - in haar functie van voorzitter van de bewonersraad - naast haar. Dick is er nog niet. Fatima vraagt zich af waar hij blijft. Nu ze nog niet in de lucht zijn vindt er een soort oriënterend gesprek plaats...

‘Fatima Tahir die naam klinkt moslim; klopt dat Fatima,’ vraagt de presentatrice Toos.

‘Ja, dat klopt; het is een heel proces geweest,’ antwoordt Fatima. Zonder aarzelen gaat ze verder met: ‘Het begint al als tiener. Je gaat stiekem met een vriendin mee naar het naaktstrand. Daarnaast ben je het keurige meisje met het hoofddoekje; helemaal volgens het clichébeeld.

‘Het was heerlijk op het naaktstrand en de jongens daar deden eindelijk een keer gewoon. Die positieve ervaring is in de diepte blijven hangen. Toen kwam haptotantra yoga ofwel de yoga van het voelen. Het was een experimentele benadering van ene Louis. Later werd het mij duidelijk, dat het feitelijk een tantrisch systeem is. Omdat in haptoyoga kleding in de weg zit, kwam ik vanzelf via een toplessgroep bij het nudisme terecht,’ ondertussen kijkt ze naar de monitor die weer de andere studio toont; de textielstudio. Imam Hassan is daar een van de deelnemer van het panel. Ze heeft de discussie aan die kant met een half oor gevolgd. Zo is ze er van overtuigd dat de zuilen maatschappij nog niet voorbij is en dat ze haar zuil - het nudisme - zal moeten verdedigen.

‘Een heel verhaal Fatima, maar zijn er nog meer moslims?’

Als ze er in ‘het Vrijheidskwartier’ bij gezegd had dan zou Fatima er omheen hebben gedraaid. Nu antwoordt ze: ‘Zeker niet zo veel, maar ik kom ze zo nu en dan tegen en verder zijn er mensen van alle gezindten.’

‘En je geloof Fatima? Is er veel veranderd?’ Vraagt Toos.

‘Nou ... Ik ben zeker niet van mijn geloof gevallen. Wel kijk ik anders aan tegen uiterlijkheden. Ik denk dat het verdiept is.

Voor het verder uit diepen van haar uitspraken krijgt Fatima geen kans want dan glijden ze de uitzending in, om een aanvulling te geven over ‘normen en waarden’. Een van de panelleden aan de overkant heeft zojuist beweert dat de vrijheid van onderwijs moet worden afgeschaft. Hij ziet de subculturen als én van de oorzaken.

Fatima is het daar totaal niet mee eens. Ze zoekt naar een moment om in te breken.

‘Natuurlijk hebben we een maatschappij opgebouwd uit subculturen. Daar is niets mis mee; het uitsluitisme van extreem rechts moet krachtig worden bestreden en we doen dit door elkaar de ruimte geven in onderling respect. Een democratische maatschappij staat of valt met de ruimte die we minderheden geven!’ gooit Fatima er tussen.

‘Is het niet gewoon de macht van de meerderheid, die alles bepalend is,’ geeft de presentator aan de overzijde aan.

‘Als we het zover laten komen, dan krijgen we een heel harde samenleving,’ zo dient Fatima hem van repliek: ‘Zo die zit denkt ze.’ Ze ziet in de tweede helft van het beeld, dat Imam Hassan haar een knipoogje geeft. Het voelt als een steuntje in rug.

Als de discussie zich weer verplaatst naar de textielkant dan schuift Dick aan. Fatima glimlacht naar hem, ze is blij met die versterking; zo ontstaat er wat meer evenwicht tussen beide panels. Vervolgens stelt de presentatrice Dick voor aan de kijkers. Haar inleiding wordt aangevuld met beelden van de bouw en de politieke verwikkelingen rond de bouw van ‘het Vrijheidskwartier’.

‘Moeten wij U met aanspreken,’ vraagt de presentatrice aan Dick.

‘Nee Toos laat dat vormelijke gedoe alsjeblieft weg,’ zegt Dick.

Zo kan dan de discussie hervat worden met een kompleet panel. Er zijn inmiddels druppelen de eerste vragen van kijkers binnen. Aan de textielkant wordt inmiddels het panel aangevuld met de burgemeester. Je kunt echt merken dat er geïmproviseerd wordt. Fatima voelt zich steeds meer op haar gemak. Ze krijgt ruim de mogelijkheid om haar zegje te doen. Door op de lichaamstaal te letten valt het haar op hoe onzeker verschillende deelnemers de textiel kant zijn. Voor Fatima snelt de tijd voort. Voor ze het weet ligt het debat al weer achter haar. De in de haast geïmproviseerde studio wordt alweer afgebroken.

Toch nog een gezellige avond

Fatima heeft een huiskamer vol mensen. Het begon toen Fatima Toos uitgenodigde om bij haar thuis nog even na te praten over het tv-optreden. Ook zijn Dick en Marianne meegekomen. En zo heeft Toos een deel van haar crew meegenomen. Sandra haalt samen met Marianne extra stoelen en wat bijzettafeltjes. In de keuken zijn Aisja en DaniŽlle nog even bezig met wat hapjes; gezelligheid gaat vaak door de maag. In de kamer laat Frits alvast de printdummy met proefdrukken voor het nieuwe ‘Haptotantra Werkboek’ rondgaan. Fatima kijkt zo nu en dan omhoog naar Toos die uitgebreid bladert door het boek met grote naaktfoto's en -video's. Ze zit naast Toos op een poef die eigenlijk wat te laag is om goed op te zitten. De conversatie is inmiddels verdeeld over meerdere groepjes. Overal stijgt gezellig geroezemoes van menselijke stemmen op.

‘Fatima, je durft jezelf laten zien, zeg. En wat ben jij lenig!.’ zegt Toos enigszins verbaas hetgeen af te lezen is op haar gezicht.

Fatima staat op om mee te kijken. Ze buigt over de map en kijkt mee. In haar antwoord gaat ze een beetje om de vraag heen: ‘Ja, dat zijn de klassieke houdingen, die vragen nu eenmaal veel lenigheid. Er staan ook allerlei foto's in van minder lenige mensen met aangepaste vormen. Als je nu eenmaal zo lenig bent, kun je voor de minder lenigheidsvragende houdingen niet zo goed poseren. We hebben heel bewust gezocht naar een goed evenwicht tussen man/vrouw, jong/oud allerlei andere denkbare varianten.’

‘En als mannen het gebruiken als soft porno?’ vraagt Toos.

‘Dat is alleen maar goed voor de oplage. Ik zit er echt niet mee dat ze zich aftrekken bij mijn foto's,’ zegt Fatima zonder twijfel te laten liggen op serieuze toon.

Frits komt er tussen met: ‘We geven al jaren een kalender uit met het zelfde type foto's. Daarvan weten we door markt onderzoek, dat driekwart van de oplage wordt gekocht als porno. Alle modellen weten dat!’

“Maar hoe zit het nu met dat ‘Werkboek’ uit de titel’ Het zijn mooie foto's maar als ik echt aan het werk wil, dan ontbreekt er nogal wat,” merkt Toos nuchter op.

‘Klopt,’ zegt Frits en hij gaat verder met: ‘De rest staat op een interactief geheugenplat, dat bij het boek wordt geleverd. Je kunt de computer zelfs les laten geven. Ik heb een voorproefje bij me.’

Ondertussen komen Aisja en Daniëlle Binnen met de hapjes. De bladen zien er heel feestelijk uit. Beide jonge dames dragen een diadeem waarmee ze die feestelijkheid nog verder benadrukken. Het zachte licht doet de rest.

Fatima kijkt naar Daniëlle. Uit haar trotse houding zou je concluderen, dat ze zich nu al op haar gemak voelt. Of verbergt het ongelukkige kind zich achter een masker en wordt ze dus verteerd door schuldgevoel. Even later als Daniëlle schuin tegenover Fatima zit ziet ze hoe Daniëlle zonder gêne haar huid streelt. De jonge dame schijnt van haar herwonnen vrijheid te genieten; bij Fatima echter blijft de twijfel.

‘Fatima zouden we misschien die video's van het boek kunnen zien?’ vraagt Toos voorzichtig.’

‘Ja ... nou ja,’ zo schrikt Fatima op uit haar mijmeringen: ‘Natuurlijk kom maar op met dat plat!’

Even later is de huiskamer omgetoverd tot een thuisbioscoop. Op het witte doek vormt Fatima het centrum van een passiefoefeningensessie. Ze laat zich als een lappenpop in oefeningen leggen en geniet zichtbaar van de strelingen.

‘Dit is echt gewaagd,’ merkt Toos op.

‘Het is de tegenhanger van sado en dat zie je tegenwoordig overall op de commerciële buis,’geeft Fatima aan.

‘Maar de mensen zijn dit niet gewend,’ argumenteert Toos.

‘Je ziet dit niet zitten, Toos?’ vraagt Fatima.

‘In tegendeel het lijkt me heerlijk om te ondergaan, maar ik denk, als jullie dit uitgeven er nogal wat ophef komt. Eigenlijk is het wel goed, dat het zogenaamde fatsoen eens door elkaar wordt geschud. Misschien kan ik jullie een goed platvorm geven voor de lancering,’ zegt Toos serieus.

De film gaat ondertussen verder met de spelvorm ‘natspel’ en dan komen voorbeelden van persoonlijk oefenen. Na de vertoning komen de discussies weer echt tot leven. Er klinkt een gezellig geroezemoes. De kaarsen vormen mooie druipers; lage vlammetjes spelen door het kristal met het tafelblad.

Fatima gaapt en staart naar het lichtspel op het blad. Daniëlle gaat weer rond met hapjes. Sommige gasten vertrekken reeds, want middernacht licht al lang achter ons. Zo droogt de gezelligheid langzaam op.

Een creatieve morgen

Het is nog vroeg in de morgen. Fatima en DaniŽlle staan voor het raam. Ze kijken samen naar buiten de mistige nacht in. De straatlantarens in de steeg aan de overkant zijn nauwelijks te zien. Dicht bij het raam kun je zien dat er wat motsneeuw valt.

‘DaniŽlle hoe gaat het nu,’ vraagt Fatima in een poging tot gesprek te komen.

‘Ik weet het niet ... Het is net een droom; ben ik wel wakker? Gisteravond was ik heel gelukkig! Het was gewoon heerlijk om met je kleren alles van je af te gooien; net een soort bad.’

‘Nu voel ik me weer als de mist buiten. Maar gaan we vandaag de kerstboom versieren?’ zo tracht DaniŽlle het onderwerp naar de achtergrond te schuiven.

‘Ja, ik heb de kinderen van buurvrouw Marianne Bosch beloofd, dat ze mogen helpen met het versieren van de boom,’ antwoordt Fatima: ‘Maar hadden jullie thuis ook een boom?’

‘Nee, rond kerst kwam er geen takje groen in. Als we op school iets geknutseld hadden, ging dat regelrecht in de vuilnisbak en met Sinterklaas- of Kerstfeest mochten we niet naar school. Mijn ouders zijn streng in de leer.’ antwoordt Daniëlle met bitterheid in haar stem.

‘Dan moet dit een enorme overgang zijn,’ geeft Fatima aan.

‘Fatima, je bent nog steeds aan het aftasten of ik me zo in mijn nakie wel veilig voel. Echt hoor ik voel me heerlijk vrij zo zonder kleren. Er is tot mijn eigen verbazing helemaal geen schaamte voor mijn lijf... Maar wat anders jij leest Arabisch?’ zegt Daniëlle onverwacht.

‘Ja, hoezo! antwoord Fatima die aanstalten maakt om de tafel te gaan dekken’

‘Ik heb alleen de Koran uit mijn hoofd leren dreunen. Echt lezen kan ik het dus niet’ zegt Daniëlle als ze helpt met het kersttafelkleed.

“Ik kan je ermee helpen. We kunnen beginnen met een kinderversie van ‘Duizend en één nacht’. Niet dat ik het aan je wil opdringen,” Fatima pakt ondertussen de ontbijtbordjes uit de kast.

Zo wordt tijdens de conversatie de tafel gedekt. Heel huiselijk pruttelt het koffiezet apparaat. Het is de bedoeling dat de tafel er feestelijk uitziet. Fatima zet nieuwe kaarsen neer en steekt ze vast aan. Daniëlle vouwt de servetjes. Ondertussen fluit de ketel; er kan thee worden gezet. Het grote licht is uit; feestelijke ontbijttafel. DaniŽlle legt er nog een allerlaatste hand aan. Fatima maakt haar lijf los op de bar voor de spiegelwand. Even later komt DaniŽlle er bij te staan.

‘DaniŽlle zal ik je nek en rug straks even masseren,’ vraagt Fatima.

Daniëlle kijkt naar Fatima die haar been languit op de bar legt: ‘Ja ... graag. Hoe kom jij zo lenig?’

‘Dat komt door mijn jeugd vriendinnetje Sandra nu de prima ballerina,’ vertelt Fatima.

‘Onze Sandra?’vraagt Daniëlle ter bevestiging.

Fatima legt het andere been op de bar en antwoord: ‘Ja, mijn vriendinnetje Sandra heeft me aangezet tot oefenen op een jonge leeftijd. Ik wilde ook op ballet, maar dat paste - volgens mijn ouders - niet bij een moslim meisje! Dus ben ik nu paaldanseres. Bekeken vanuit hun standpunt hebben ze dus het tegendeel bereikt. Maar kom maar op deze stoel zitten dan zal ik eerst je rug losmaken.’

Zo masseert Fatima de rug van Daniëlle. Ze trilt met een lichte siddering de schoudertoppen los en werkt dan naar het midden van de rug. Dan volgen er verticale rolletjes. Als vanzelf babbelen ze verder. De morgen begint stil; geen knallen en sirenes meer. Aan de andere kant klinken de eerste kinderstemmen bij het speelbad. Fatima glijdt bijna vanzelf terug naar haar eigen jeugd. De eerste dagen op school. Gelijk was Sandra daar. Met haar kon je echt lachen. Ze hielden van dansen en waren daarmee de kern van de vriendinnengroep. Ondertussen dansen de handen van Fatima verder. Het is de muziek van herinneringen in haar hoofd, die haar vingers verleiden tot nieuwe massagehandgrepen. Plotseling klinkt het muziekje van de binnenbel. Fatima doet boven open en hervat dan haar massage. Er klinken voetstappen op de trap. Daniëlle voelt de warme handen van Fatima weer op haar rug.

Het is Dick die binnenkomt met: ‘Goeie morgen luitjes.’ Je kunt zien dat hij op zijn minst een deel van zijn nachtrust heeft gemist.

‘Goedemorgen Dick,’ zegt Fatima. Ondertussen gaat ze gewoon door met haar massage.

Ook Daniëlle mompelt iets van ‘goede morgen’. Ze is door de massage wat weggegleden in een moeilijk te bereiken sfeer.

‘Ik kwam eigenlijk even voor DaniŽlle,’ valt Dick met de deur in huis: ‘De Imam heeft me vanzelfsprekend ingeseind en dus kom ik nu even kijken hoe het met jouw gaat, want gisteravond vond ik niet het goede moment.’

Daniëlle veert op en zegt: ‘Iedereen is heel aardig en ik krijg zoveel positieve aandacht, dat het wel een douche lijkt. Ik wordt er verlegen van!’ De handen op haar schouders gaan gewoon door.

‘Voor ik het vergeet Daniëlle; het is op het moment erg druk met logees bij Fatima, zou jij tijdelijk bij Sita willen slapen?’ vraagt Dick.

‘Wie is Sita?’ vraagt Daniëlle.

‘Dat is mijn yogadocente,’ zegt Fatima.

‘Ze woont hier schuin tegenover,’ voegt Dick er aan toe.

‘Ja, dat is goed,’ zo stemt DaniŽlle in.

‘Sita weet er al van. Dat is dus geregeld! Heb je wat aardig geslapen DaniŽlle?’ vraagt Dick wat meer neutraal.

‘Ja, als een roos; alleen op de grens van de morgen kwam die akelige droom weer, waarin ik gestenigd werd... Het zogen van mijn kindje was voorbij ... dus moest ik dood. Daaroms werd ik voor de helft van mijn lijf ingegraven in het zand. (...) Het hele dorp genoot; beginnen dan met het gooien van kiezelstenen ... langzaam; langzaam worden de stenen steeds groter,’ vertelt met horten en stoten Daniëlle soms zichzelf min of meer tegensprekend. Dan ongewild lopen de tranen over haar wangen.

‘Toe laat het maar gaan meiske,’ zegt Fatima tegen Daniëlle. Ze slaat haar armen om DaniŽlle heen en koestert zo Daniëlle lijf tegen lijf.

Daniëlle laat zich even koesteren. Dan als het verdriet luwt is al die aandacht weer overdonderend. Ze schudt haar hoofd en rukt zich los en zegt: ‘Je ziet er moe uit Dick ik denk dat een bak koffie je goed zal doen,’ en ze schenkt koffie voor hem in.

Dick neem de koffie aan en zegt: ‘Sorry meisje dat ik je zo van streek heb gebracht. Dat was niet de bedoeling.’

‘Geeft niet,’ zegt Daniëlle: ‘Ik zal toch met mijn eigen pijn moeten leren omgaan. Voor mijn familie heb ik afgedaan. Ik mag al blij zijn als ze me alleen maar doodzwijgen. Als ik ze nu tegenkom vermoorden ze me.’

‘DaniŽlle, je ouders zijn orthodox?’’ vraagt Dick met beheersing in zijn stem.

‘Fundamentalistisch is een betere term,’ geeft DaniŽlle aan. Ze merkt dat ze haar ogen al neer heeft geslagen.

‘In vergelijking kun je de mijne als vrijzinnig beschouwen,’ zegt Fatima ter verduidelijking.

‘En uit welk nest kom jij Dick?’ vraagt Daniëlle.

“Katholiek, maar niet zo streng hoor. Ik zat wel op een Katholieke school. En ik ben dus ook nog misdienaar geweest. Eva mijn vrouw komt uit een ‘rood nest’ dat ook zo zijn stempel gedrukt. Zo is er een soort eigen humanisme ontstaan met twijfel op de achtergrond, waarin het nudisme een belangrijke rol speelt,” gaat Dick verder.

Ondertussen ziet Fatima de anderen gapend beneden komen. Na een begroeting, maakt Sandra zich los op de bar voor de spiegel. Buiten schemert het door de mist. Fatima is in gedachte terug bij de gezelligheid van het suikerfeest. Ze mist haar familie. Het zijn slechts flarden, maar het beroert haar wel. Automatisch kijkt Fatima weer naar Daniëlle. Zo voelt ze mee met het arme wicht, waarbij deze onbenoembare eenzaamheid veel sterker moet zijn. En toch misschien minder intens, nu ze zelf ook die worsteling doorgemaakt. Er zijn nu geen nare dromen meer. Sommigen zeggen dat je pas een echte nudist bent, als het nudisme positief in je dromen naar voren komt. Dat moet nog gebeuren, maar ze geniet van de vrijheid van het nudisme; het is deel van haar levensbeschouwing.

Fatima drukt die flarden van gedachten naar de achtergrond met: ‘Dick je kunt niet alleen van koffie leven. Een stevig ontbeid zal je goed doen. Waarom eet je niet een hapje mee?’

Dick kijkt op zijn horloge en denkt: ‘Dit komt goed uit,’ hij glimlacht en zegt dan: ‘Oké, ik heb de eerste twee uur geen afspraken. Laat ik dat maar doen.’ In stilte krijgt een creatieve ingeving van dat moment vorm.

Aldus wordt er een stoel en een bord bijgeplaatst. Het is een luxe broodmaaltijd met vele soorten brood. Zo is er gewoon volkoren, donker bijna zwart roggebrood, notenbrood, maar er zijn ook luxebroodjes van helder wit meel. Zo is er ook een keur aan beleg en dranken. Ook de gezelligheid is er aanwezig waar meer mensen de tafel delen. Er is de bekende tafelconversatie, maar er zijn ook momenten van diepte en innigheid. Omdat dat het in de media speelt gaat het gesprek automatisch over dat thema ofwel normen en waarden, dan wel waarden en normen. Daniëlle zit vol met vragen over de normen binnen het nudisme. Zo vormt ze als vanzelf het middelpunt van de tafel conversatie. Soms is het puur geleuter. Iedere subcultuur heeft zo zijn stokpaartjes. Dan zijn het weer diepzinnige bespiegelingen over de waarden achter een subcultuur, waar het vooral over de beleving gaat.

‘Sandra ik heb een serieus voorstel aan jouw, maar daarvoor moet ik eerst het én en ander uitleggen,’ zo geeft Dick de conversatie een heel andere wending.

‘Mag ik even het roggebrood?’ vraagt Sandra quasi onverschillig: ‘Dank je wel Ali. Ik luister Dick.’

Dick gaat verder met: ‘We willen de naturistische school een echte kans geven. Dus dachten we aan een aanvullend curriculum voor de voor de showbizz. Waardoor jong talent al op het niveau van de onderbouw kan beginnen. Zo is er een extra reden voor buitenstaanders om voor onze school te kiezen. Dans wordt dan vanzelf én van de kernvakken. De bedoeling is dat het een breed kunstzinnig vakkenpakket wordt met een specialisatie op middelbaar school niveau. De leerlingen kunnen dan de richting kiezen waarin ze echt talent hebben en deze combineren met een goede algemene opleiding. We hebben voor de kunstzinnige kant natuurlijk docenten met een grote vaam nodig. Mensen die hun sporen op het internationale podium hebben verdiend. Aan de andere kant moeten we klein beginnen. In het begin hebben we mensen met een pioniersgeest nodig.’

Sandra heeft meteen door waar Dick heen wil, maar ze laat niks merken. Het blotere lijf is al tijden gewild in de showbizz. Preutse mensen met talent breken niet echt meer door. Een nudistische achtergrond is vaak een pré. Zo'n school kan een goede toekomst hebben, maar trends zijn onzeker. Dus zegt ze bescheiden: ‘Het zou kunnen werken Dick.’

‘Sandra, ik zou je als medewerkster willen aantrekken?’ zegt Dick verlegen.

‘Je overvalt me Dick,’ zegt Sandra.

‘Je kunt je eigen school krijgen,’ zegt Dick.

Sandra weet dat dit haar kans is. Het is goed om of de top van je carrière te stoppen en wat anders te gaan doen. Ze heeft al heel wat toppers zien afgaan, doordat ze te lang door gingen. Toch houd ze de boot nog wat af met: ‘Ik denk dat ik voor zo'n overstap nog wat te jong ben, maar ik kan er over nadenken.’

Dick is het type van de aanhouder wint. Hij heeft het eerste visje uitgegooid. De blik van Sandra geeft hem zelfvertrouwen; dit lukt dat gelooft hij. Hij geeft het tafelgesprek een andere wending met de algemene vraag: ‘Wat denken jullie zullen de rellen vandaag uitblijven?’

‘Zijn er veel gasten met reserveringen weggebleven,’ vraagt Ali belangstellend.

‘Het valt mee, gelukkig waren al heel wat gasten binnen. Bovendien hebben we in verhouding nu nog een vrij sterke vaste bewoning. Maar het is niet goed voor onze naam. Slechts een deel van onze gasten komen ook voor de musea en of winkelen in de binnenstad,’ geeft Dick aan.

‘Laten we duimen dat het zo rustig blijft,’ zegt Aisja; er spreekt zorgelijkheid uit haar stem.