Rondleiding

(Vrijheidskwartier vervolg - roman...)

Tineke is blij met deze rondleiding, want al dat zitten begint voor haar rug wat zwaar te worden. De anderen vinden zo'n rondleiding een goed idee dus is er flink wat animo. Els neemt de inschrijving over en Fatima verlaat met de stoet de Koffieboon aan de zijde van de Binnenstraat.

De groep stopt eerst even bij het beachvolleybal. Dan volgen ze de Binnenstraat verder in de richting van het centrale plein, waar de binnenstraat aansluit op de Dwarsstraat aansluit. Dan gaan ze een set glazen deuren door naar de tuin van Sauna Royal. Tineke voelt de frisse vrieslucht op haar naakte huid. De zon schijnt en de stralen strelen haar huid, maar ze moet wel even aan het felle licht wennen. Het voelt bij elkaar wat fris maar koud is het zeker niet. Ze voelt haar tepels strak trekken. Ze volgen een kronkelig pad, dat overigens keurig is geruimd. Naast het pad is een spiegelglad paadje voor sleden ontstaan. Wat gestrooid zand maakt het pad stroef. Langs het pad staan een aantal iglo's. Even verderop werkt de jeugd aan een nieuwe iglo. Een deel is naakt een ander deel gekleed; wel hebben ze allemaal schoenen en handschoenen aan. Het begint inmiddels weer zacht te sneeuwen. Kleine witte vlokjes dalen op de huid van Tineke neer waar ze langzaam smelten. Ze geniet van de koele sensatie. Ze snuift de winterlucht diep in haar longen. De tuin ademt vooral een sfeer van vriendelijkheid en rust uit. Er staan oude bomen. Sommige stammen zijn zo dik dat je ze met twee man niet kan omvatten. In een reuachtige spar hangt een snoer met gloeilampen. Ze passeren een bosachtige afscheiding van lage sparren. Langs het sledepad trekken twee meisjes een slee met daarop een hobbybox gevuld met sneeuw. Saunagasten genieten op ligbedden van een luchtbad. In verte gooien naakte kinderen sneeuwballen naar elkaar. Even is Tineke in haar fantasie zelf zo'n kind. Wat een ervaring om hier als meisje in je blootje te spelen. Gewoon te genieten van de sneeuw op je naakte huid en dan jezelf weer op te warmen in het warme bubbelbad. Een bocht verder gaan langs de bubbelbaden en het zwembad. De kinderen van het sneeuwballengevecht zitten nu met z'n allen in een bubbelbad. Doordat ze wat heeft lopen dromen loopt Tineke wat achter de stoet aan. Dus zet ze er de pas in zodat ze de uitleg van Fatima weer kan volgen. Ze passeert de anderen en gaat naast Fatima lopen. Ze maken nog een omweggetje langs een tweede veel groter zwembad. Daar trekken de geroutineerde zwemmers hun baantjes. Dan komen ze weer uit bij het kleine zwembad en de bubbelbaden waar ze naar binnen gaan.

Fatima pakt een aantal badlakens uit een kast; draait zich om en spreekt het gezelschap aan met: “De tuin was er al voor sauna ‘Royaal’ werd gebouwd,” verteld Fatima; na het schrapen van haar keel gaat ze verder met: ‘Hij behoorde aan een adellijke Familie. Er loopt ook nog een trimbaan doorheen, maar doorvallend ijs van de boomtakken is die route nu niet veilig. Verder ligt er helemaal aan het eind een fantastisch doolhof. We gaan nu eerst even opwarmen in de sauna. Jullie kunnen hier je schoenen uittrekken.’

Tineke moet even aan het zwakke licht wennen. Ze heeft nog nooit zo'n ruime saunacabine gezien. Ze gaat op het - op de onderste bank - uitgelegde badlaken naast Amalia zitten. Anna schuift daar weer bij aan. Daarnaast legt Fatima een tweede badlaken en nog een derde en een vierde, zodat uiteindelijk de hele groep in een hoefijzervorm zit. Fatima neemt daar tegenover plaats en gaat dan verder met haar verhaal over ‘Sauna Royaal’ en de ontstaansgeschiedenis van het ‘Vrijheidskwartier’.

Dan neemt Fatima het gezelschap mee naar ‘Club Oase’. Omdat de nachtclub gesloten is gaan ze binnen via de personeelsingang.

Tineke herinnert zich de verhalen van Sita en Fatima over hun werk in de club. Deze benedenzaal is echter veel grote als ze zich in haar Fantasie had voorgestel. Hoe is het echt om in één ruimte te zijn met mannen die bewust komen gluren? Ergens gruwt ze van de gedachte, aan de andere kant is er een vorm van nieuwsgierigheid in haar. In ‘de Koffieboon’ had ze geen enkel moeite met de geklede mensen die er hun consumptie of een krantje kwamen halen. De enige die ze liever niet binnen had gezien waren die demonstranten. Maar dat soort volk durft zelf niet dus viel er niets te vrezen. Nog geen half jaar geleden zou ze er niet aan gedacht hebben om haar kleren in gezelschap van vreemde mannen uit te trekken. En nu raakt het haar niet meer.

Ondertussen ging Fatima verder met haar verhaal. Deels ging het langs Tineke heen. De groep lacht om een goede grap. Het brengt Tineke weer terug in de werkelijkheid.

Fatima heeft even de muziek aangezet en demonstreert hoe je met zo'n danspaal omgaat. De spiegels tonen haar lenige schoonheid in veelvoud. Ze verteld hoe de automatische kamera een deel van je lichaam blijft volgen. Haar rechter tepel staat op het metersgrote scherm boven de spiegels.

‘Vrouwen hebben verhalen nodig mannen kijken naar plaatjes. Dat zit nu éénmaal in onze genen ingebakken.’ hoort Tineke Fatima zeggen. Tineke beseft dat inzicht in het verschil tussen mannen en vrouwen heel wezenlijk is, als je de ander wilt behagen. Mark weet niet wat haar opwind, anders zou hij niet zoveel nadruk leggen op die pornofilms die haar niet echt raken; zo'n meters grote tepel doet haar niks! Het zou net zo goed de een berg kunnen zijn.

De soepelheid van het lijf van Fatima raakt haar wel. De muziek en beweging vormen een eenheid; ze geniet van de schoonheid van het schouwspel. Het paaldansen schijnt onderdeel van de cursus te zijn. Voorlopig ziet Tineke het nut nog niet van een dergelijke exercitie, maar misschien komt dat nog.

Het gezelschap volgt Fatima een verdieping hoger. Weer een danszaal met diverse ruimtes er om heen. Zo ligt er nog een verdieping hoger weer een andere zaal. Iedere zaal is ingericht voor zijn eigen soort muziek. De wanden zijn als ze niet bedekt zijn met spiegels voorzien van erotische fresco's. Iedere zaal heeft zijn eigen stijl. Helemaal boven ligt nog een sauna met een dakterras. Van achter de glazen kijken ze uit over de stad; er staat te veel wind om lang buiten te vertoeven.

‘Tineke, kijk daar ligt de Dom,’ zegt Anna.

‘Ja, en daar beneden worden die revo's opgepakt en afgevoerd door de politie. Ze hebben het kennelijk te bar gemaakt,’ zegt Tineke.

Ze lopen door een glazen omgang naar de andere kant. Aan hun voeten ligt het vrijheidskwartier. Een goedaardig gezwel dat haar voelarmen uitstrekt tot diep in de stad. Her-en-der liggen door tunnels en viaducten verbonden enclaves. Fatima vertelt het én en ander over de bouwplannen. Door de strenge winter loopt alles wat achter, maar als de lente komt zal het gezwel weer gestaag verder groeien.

Houden van...

Bij Suzanne thuis zitten Abdullah en Suzanne na te praten over hun bezoek bij Frans. Suzanne heeft thee gezet, want al die koffie gaat op den duur zwaar op de maag liggen. Buiten sneeuwt het weer. Grote witte vlokken dalen gestaag uit een loodgrijze lucht. In huis brand een schemerlamp en vanzelfsprekend de kerstboom. Voor Abdullah voelt dit huis inmiddels vertrouwd. Hij komt er zo vaak dat hij er bijna woont. Toch denkt hij voorlopig niet aan samenwonen. Hij is bang dat dan hun relatie onder druk komt te staan. De lat-relatie is volgens Abdullah niet zo'n gekke uitvinding. Hij kijkt Suzanne terloops aan. Ze is een vrouw uit duizenden. Zo als ze nu uit haar kopje thee nipt. Haar glimlach bij het genieten; dat zijn allemaal van die momenten waar hij uren naar zou kunnen kijken...

Natuurlijk is het niet altijd zonder pijn. Soms zijn daar plotseling weer de herinneringen aan Esma. Er zijn gelukkige beelden bij, maar ook afschuwelijke. Zij hangt onderste boven en krijgt elektrische schokken toegediend. Hij moet dan toekijken. Abdullah schudt de beelden van zich af door zich op Suzanne te concentreren; haar verschijning genietend van een simpele kop thee. Ze zet het kopje weer op de salontafel. Door de manier waarop hij waarneemt - ieder moment tot zich nemend - is het net een vertraagde film.

Abdullah ziet zo hoe Suzanne haar lippen aanzet tot een eerste letter: ‘Ab, wat vindt je van ons gesprek met Frans.’

Abdullah had al even op een dergelijke vraag zitten wacht. Zij is niet de vrouw van voorzichtige inleidingen zoals Esma. Zij spreekt sluierloze taal; recht voor zijn raap! Toch klinkt het als poŽzie.

‘Het was een heel verhaal van zijn kant. Hij probeert duidelijk te zijn in de tegenstelling tussen ontspanning en opwinding. Ik denk dat ik begrijp wat hij bedoeld. Maar er is meer, Esma zit er tussen,’ zegt Abdullah.

‘Ab, hou je nog van haar?’ vraagt Suzanne.

Hij schraapt zijn keel en zegt met horten en stoten. ‘Natuurlijk, maar ik hou ook van jouw. Ik weet niet of Esma nog leeft. Van de anderen heb ik de lijken gezien. Het laatste wat ik van haar heb gezien is dat ze ondersteboven in de martelkamer hing. Toen leefde ze nog. Ik hoorde even later dat ze naar haar cel werd gebracht,’ hij barst in snikken uit.

Abdullah merkt dat Suzanne naast hem komt zitten. Ze slaat een arm om hem heen. Even zegt ze niets. Hij hoort slechts haar adem. Dan zegt ze zachtjes: ‘Ab, van mij mag je van Esma houden...’

Je kunt niet meer terug Tineke

De cursus is begonnen. ‘Nu gaat het zodra beginnen,’ denkt Tineke. Ze kijkt naar Amalia en Fatima die ‘de Weegschaal’ voor doen. Dit valt al weer mee, want dit is een oefening die ze al kent. Deze keer geen mannen in de groep. Het geeft wel een veilig gevoel; niet dat de gemengde haptoyogacursus echt een probleem was. De Weegschaal gaat in de vorm van een stoelendans volgens simpele spelregels. Elke keer als de muziek stopt moeten ze - bij een andere muziek - een individuele oerdansvorm maken. Als dan muziek weer stopt voor de Weegschaal, kies je een andere partner uit je directe nabijheid. Tineke is eerst passief. In het begin is het veel afstandelijker als ze gewend is van haptoyoga, maar zo langzaam aan wordt de groep toch meer een eenheid. Zo naakt kom je toch wat sneller dicht bij elkaar.

In de evaluatie bij het wisselen tussen actief en passief blijkt, dat veel dames nog een probleem hebben met die nabijheid. Is dit niet iets voor lesbo's. Tineke heeft dat gevoel niet echt meer. In die paar maanden haptoyoga is er al veel met haar gebeurd.

Er volgt nog zo'n sessie Weegschaal. Nu ze actief is lokt Tineke die ‘nabijheid’ juist wat uit, want ze heeft al lang door dat de bedoeling is. Ze ziet dat Fatima het zelfde doet! Het sterkt haar in haar overtuiging. De Weegschaal in een grote groep is nieuw voor haar; het geeft een andere dementie aan de oefening.

Dan volgt er weer een korte pauze met een kleine evaluatie. Vervolgens gaan ze naar een ander lokaal waar verf klaar staat. De groep wordt wederom door loting verdeelt in paren. Nu wordt er gewerkt met bodypaint. Het is de bedoeling bewust gebruik te maken van de natuurlijke vormen van het lichaam; althans volgen de opdracht. Tineke wordt gekoppeld aan Anna. Ze laat zich eerst beschilderen. Haar borsten worden ogen; haar navel de diepte binnen getuite lippen, die verticaal in-plaats-van horizontaal staan. Langzaam ontstaat er een gezicht op pootjes. Je kunt zien dat Anna vaker schildert. Die gekke mond kan Tineke nog niet plaatsen.

‘Het is de godin Baubo, althans zoals in keramische beeldjes in opgravingen is gevonden. Een vagina op pootjes,’ zegt Anna. Tineke worstelt met de in verf aangebrachte lingerie op het lijf van Anna. Textiel met verf weergeven valt niet mee. Het uiteindelijke resultaat is niet bijster; moet ze toegeven, maar het gaat om het spel en niet om de knikkers. Er zijn meer cursisten die worstelen met de pabomode. De fijnschilders van de zestiende eeuw deden immers dagen over een stukje kant. Het resultaat gaat op de foto en dan gaan de cursisten gezamenlijk in een reuzen douchecabine onder de douche. Groen, geel, blauw en vooral veel bruin water stroomt naar het putje. Jammer dat het er al weer zo snel af moet, maar in het strakke cursusschema is geen tijd voor ongeplande activiteiten.

Voor de volgende opdracht wordt er met klei gewerkt. Het is de bedoeling dat de vagina tot een beeldhouwwerk wordt verheven. De rode draad van de cursus wordt Tineke als duidelijker. Iedere opdracht is een beetje intiemer. De cursisten gebruiken elkaar als model. De sfeer is nu vrij en makkelijk. Dat wil niet zeggen dat er niet gelachen en gegiecheld wordt. Er zijn zeer melige momenten. Anna steekt weer met kop en schouders boven de anderen. Haar monument voor het tweede gezicht laat zien dat ze een kunstenares ‘in hart en nieren’ is...

Een goede afleiding

‘Ik heb wel zin in passiefoefeningen,’ zegt Abdullah tegen Suzanne. Hij maakt zich wat los uit haar arm. De tranen zijn weer geweken.

‘Dan moet ik vast de verwarming wat opdraaien,’ zegt Suzanne zachtjes. Ze rekt zich wat uit en kijkt naar buiten. Buiten sneeuwt het nog steeds. Grote vlokken laten zich door de windvlagen meeslepen.

‘Het sneeuwt nog steeds. Zet het nieuws eens aan liefste,’ zegt Abdullah als hij wat verder omhoog krabbelt.

Suzanne constateert dat het inderdaad bijna tijd voor het radio nieuws is. Ze zet de verwarming hoog en de radio aan. De reclame dartelt de huiskamer in. Weldra zal de nieuwslezer zijn keel schrapen. Het radio nieuws begint met de bekende politieke luchtballonnetjes. Nu de kamer met reces is, maken de ministers bewust gebruik van de komkommertijd om zo hier en daar de gevoeligheid van een ideetje uit te testen, zoals het strafbaar stellen van het tegenwerken van intergratie. Dan volgt er een item over de bemande Mars landing. De astronauten zijn veilig geland nabij het vooruitgestuurde bemanningsverblijf. In het acht uur tv-nieuws volgen er rechtstreekse beelden. Met een kerstboodschap van de bemanning.

‘Dat wil ik graag zien!’ zegt Abdullah.

‘Goed Ab, als je belooft dat je na het nieuws niet blijft zappen liefste, dan zetten we vanavond het scherm aan,‘ zegt Suzanne. Ze is niet zo weg van de tv maar weet hoe belangrijk ruimtevaart voor Abdullah is.

Er volgt deze keer geen discussie. De nieuwslezer gaat verder met het nieuws over ‘de oorlog tegen het terrorisme’. Die oorlog is één van de redenen dat Suzanne meestal de tv uit laat. Ze is die bloederige beelden meer dan zat. Het stompt een mens af!

Abdullah gaat even naar huis om een stel kaarten van Mars op te halen. Suzanne haalt vast de kussens en het sprei van hun stoeiplek. Zo'n vaste plek voor passiefoefeningen is maar wat handig.

Met een tas vol boeken en kaarten komt Abdullah even later fluitend binnen. De pijn is weer vergeten. Het is inmiddels behoorlijk warm in de huiskamer. Dus wipt Abdullah even naar boven om zich uit te kleden, want hij wil niet dat Suzanne de gordijnen speciaal voor hem dicht schuift. Hij heeft allang door dat ze blijft wachten op zijn initiatief als het om drempels gaat. In zijn nopjes met zijn eigen moed, trippelt hij de trap af. Beneden in de huiskamer vouwt hij een kaart uit en legt die op de grote tafel.

Abdullah legt aan Suzanne uit waar de expeditie waarschijnlijk is geland. Het wordt deze keer geen discussie over het nut van ruimtevaart. Suzanne luistert aandachtig naar zijn verhaal. Hij beseft deze concessie van haar kant terdege. Het versterkt zijn gevoel van waardering voor haar. Abdullah vertelt hoe zijn vader hem over de sterren vertelde. In de woestijn waren de nachten ontzettend helder. Hier kun je amper sterren zien; veel te veel lichtvervuiling! Nu komen de verhalen zonder dat de emoties Abdullah overmannen; de lemen huizen die je ieder jaar moet bijsmeren; de verhalen bij het hardvuur in de koude winternachten; de velden aan de rivieroever die ieder jaar overstroomden. Even is Abdullah terug in zijn kinderjaren. Toen was er nog geen oorlog. De oorlog; de honger; de dictatuur; zij kwamen pas in zijn tienerjaren.

Dan klappert de brievenbus. Het zou de avondkrant kunnen zijn. Suzanne verlaat de kamer. Met de krant in de hand komt ze even later naakt binnen. Ze heeft zijn signaal opgepakt. Hij kijkt naar haar; die bevallige vormen, daar kan geen mode tegenop. De tijd staat even stil; zijn oog volgt iedere beweging.

‘Kijk Ab!’ zegt Suzanne met enthousiasme in haar stem: ‘Een heel artikel over de marslanding.’

‘Liefste dat, daar gaan we vanavond samen naar kijken,’ antwoord Abdullah. Ondertussen neemt hij het afdeklaken van de oefenplek weg en zegt: ‘Nu is het tijd voor passiefoefeningen; ga maar liggen.’

Zij strekt zich uit op de vloer en hij neemt haar hand. Zo zet Abdullah de sessie in. Hij geniet van de vormen die hij haar lijf doet aannemen. Hij streelt en geniet van de verrukking die over haar huid loopt zoals een tepel, die in een proces van telkens nieuwe vormen de jeugd hervindt. Dan weer tilt hij haar. Ze geeft zich, zoals geen lappenpop dat kan. Met haar frisse voeten tegen zijn buik trilt hij haar onderrug los; golven lopen door haar vlees. Haar gezicht straalt het genot. Hij legt ze terug, die benen; golven van adem volgen. Ze is ergens in een wit gat; leegte. Al kijkend wordt hij steeds meer één met haar...